Kutchi Maadu Rotating Header Image

Posts under ‘कच्छी लेख’

kutch waits for rain.

nearly all over the country there is almost moderate to good or even in some parts a very good rainfall. drought areas in maharastra also has witnessed a good start of rain. but still in our kutch the rain has not arrived yet, and this is very tense moments of all kutchites….even our PM NARENDRA MODI is concerned about it.

i pray to god that please have a look at our kutch….they all are eagerly waiting for your krupa………

पां भधलाणासीं के जमानो भधलाणूं

डोकडे मिंजा आना थ्या
आने मिंजा पैसा थ्या
पैसे मिंजा रुपया थ्या
अंगण मिंजा गॅलेरी थई
करई मिंजा बॅढरुम थ्या
ओसरी मिंजा हॉल थ्या
पाणीयारे मिंजा प्लॅटफॉर्म थ्या

रसोडे मिंजा कीचन थ्या
हांणे पोछेंता पां भधलाणासीं के जमानो भधलाणूं

સબંધ કેડી રીતે સાચવેજા ? : कच्छी लेख

સબંધ ભનાયળા,રખળા કે સાચવેજા ઈ કોઈ કલા નાય પણ સબંધ સાચવળા ઈ પાંજી જરૂરિયાત આય,સૃષ્ટિ જે જન્મ પોય માડુ કદે પણ એકલો નતો રે,અનકે કોઈક ને કોઈક માડુ જે સહકાર જી જરૂર પેજતિ,સુખ-દુઃખ વેચેલાય, પનજી સુરક્ષા લાય,સમય પસાર કરેલાય,અમુક જરૂરિયાત પુરી કરેલાય પાંકે બ માડુ જી જરૂર પેજતી અને એટલે જ માડું વચ્ચે સંબંધ બંધાજેતા,પણ હી સંબંધો જો મૂળ કોરો આય??વિશ્વાસ, આદર અને ઍકડે બે પ્રત્યે પ્રેમ-ભાવ.હનમેનું કોઈ પણ પરિબળ મેં જરાય ઘટાડો અચે તદે સંબંધ બગડે જી શરૂઆત થિયેતી,પાંજી હંમેશા કોશિશ રેતિ કે, પાંકે દરેક સંબંધ મેનુ વધારે ને વધારે સોખ મલે ને ઓછે મેં ઓછો દોખ મલે,પણ દુનિયા મેં કોઈ એડો સંબંધ નાય જી પાંકે ખાલી સોખ દઈ સકે,માં-બાપ પણ જાણે અજાણૅ એંજે છોકરે કે દોખ.દે જ તા,પણ પાં ક્ડે ઈ સમજે જી કોશિશ કઈ આય ખરી કે પાંજે કારણે કોલાય બે માડુ કે દોખ પોચેતો??ત સૌથી પેલો કારણ આય,વિચાર જો મતભેદ.ગણે વાર બઉ મજબૂત સંબંધ પણ વિચાર જે અલગ હોય જે કારણે ટોટી વનેતા,કોલાય પાં એકડે બે જે વિચાર જો સન્માન નતા કરી સકો??ત એંજો કારણ આય પાંજો અભિમાન.જો પાં સામે વાળે માડુ જે વિચાર જો સન્માન ન કરો ત વિચાર જો મતભેદ ઓભો થિયેતો અને કંકાસ વધે થી સંબંધ ટોટી પેતો,એન્જો નિવારણ ઈ આય કે પાંકે હમેશા સામે વાળે જે વિચાર જો સન્માન કરનું ખપે,જો સામે વાડો માડુ ખોટો હોય ત અનકે પ્રેમ થી સમજાયનો ખપે,ઝગડા કરે થી કોઈ કે કિન નાય મલી વનેવારો.

(more…)

नारी

नारी वगर जो नर सुनो ।।
नर वगर जी नारी सुनी ।।
घर मे भरे ई पाणी ।।
तोय ईज घरजी राणी ।।
खाधो पीधो ई खाराय ।।
सेवा करे सजे धरजी ।।
माईत्रें के अचे छडी ।।
पारके के पंढजा करे ।।
तोय पा अनजो अपमान करयुं ।।
थीये कजीयो त ।।
चोप चाप वे ई सोणी ।।
नारी ऊमंग जी खाण ।।
सजॅन ईज नारी जो सणगार ।।
हाणे ता करयो अनजो सनमान ।।

मूंजे कच्छडे ते आय मूंके प्यार …

हेकडे छेडे दादो मेकरण
ने बे छेडे आय
मा मढवाली सहाथ

ऐंडे पाजे कच्छडे ते
केर करी शगे वार

मूजे कच्छडे ते
आय मूंके प्यार

भुकंप ने वावाजोडो
गच वधी वेया

हणे धरा नति जले भार
विनती करियांतो
हर कच्छी ते ऐ
न करयॉ अत्याचार

मूंजे कच्छडे ते आय
मूंके प्यार

अनीति छडी
नीती रखो
करयो घर्म जो प्रचार

सचे मारगे पा
हलधाशी त
कलयुग थींधो लाचार

मूंजे कच्छडे ते आय
मूंके प्यार

Reference : Whatsapp message

मुधेंजी ग़ाल

अईं मातृभासा छडेजो चॉयॉता !
ग़ाल तां मुधेजी आय !
अइं मा जो धावण छडायॉ ता !
ग़ाल तां मुधेजी आय !

माजी कुखमें वा तॅर तां,
मा कुछई ते सेज सॉयां ते,
जनमे नूं मॉर , मिलेती निसीभमे “मातृभासा”
हाणें ईनके छडणी वॅ त,
हिकड़ो साव सॅलो रस्तो आय.

माजी कुख मिंजा न, डायरेक्ट टेस्ट ट्यूब मिंजा पॅधा थीजा ,
टेस्ट ट्यूबके कोय “मा” नती वॅ,
टेस्ट ट्यूबके कोय मातृभासा नती वॅ,
टेस्ट ट्यूबके धावण नतो वॅ,
आसाढ नें श्रावण नतो वॅ.

आंके ई सींभाय त
ग़ाल तां मुधेजी आय !

: कवि गुलाब देढिया (कच्छी कविता संग्रह “रांध” मिंजा)

पंज महत्वजा कार्य पांजे कच्छ ला

पांजी मातृभूमी कच्छ, मातृभासा कच्छी ने पांजी संस्कृति ही पांला करे अमुल्य अईं. अज कच्छ में ऊद्योगिक ने खेतीवाडी में विकास थई रयो आय. बारनूं अलग अलग भासा बोलधल माडु प कच्छमे अची ने रेला लगा अईं. हॅडे वखत मे पां पांजी भासा ने संस्कृति के संभार्यूं ही वधारे जरूरी थई व्यो आय. अमुक महत्व जा कार्य जे अज सुधी पूरा थई व्या हुणा खप्या वा ने जे अना बाकी अईं हेनमेजा जे मिणीयां वधारे महत्वजा अईं से नीचे लखांतो.

१. चोवी कलाक जो कच्छी टी.वी.चेनल
अज जे आधुनिक काल में जमाने भेरो हले जी जरूर आय. अज मडे टी.वी. ने ईंटरनेट सुधी पोजी व्यो आय. हॅडे मे पांजा कच्छी माडु कच्छी भासा मे संस्कृति दर्सन, भजन, मनोरंजन, हेल्थ जी जानकारी ने ब्यो घणें मडे नेरेला मगेंता ही सॉ टका सची गाल आय. हेनजे अभाव में पांजा छोकरा ने युवक पिंढजी ऑडखाण के पूरी रीते समजी सकें नता. खास करेने जे कच्छ जे बार रेंता हु कच्छी भासा ने संस्कृति थी अजाण थींधा वनेंता.
कच्छी टी.वी.चेनल ते चॉवी कलाक कच्छी भासा में अलग अलग जात जा प्रोग्राम जॅडीते न्यूज, सीरीयल, हास्य कलाकार, खेतीवाडी जा सवाल जवाब, भजन, योगा,….नॅरेला मलें त कच्छी माडु धोनिया में केडा प हुअें कच्छ हनींजे धिल जे नजीक रॅ ने कच्छ प्रत्ये ने कच्छी भासा प्रत्ये गर्व वधॅ. भेगो भेगो पिंढजी ऑडखाण मजबुत थियॅ. ही कार्य मिणींया महत्वजो आय.
२. स्कूल में १ थी १० सुधी कच्छी भासा जो अभ्यास
अज कच्छ जे स्कूल में बो भासाएँ में सखायमें अचॅतो गुजराती ने ईंग्लीस. कच्छी भासा जे पांजी मातृभाषा आय ने घणे विकसित आय ही हकडी प स्कूल नाय जेडा १ थी १० धोरण सुधी सखायमें अचींधी हुए. कच्छी भासा जे उपयोग के वधारे में अचॅ त ही कच्छीयें ला करे सारी गाल आय ने स्कूल में सखायमें अचे त हनथी सारो कोरो. भोज, गांधीघाम जॅडे सहेरें में जेडा बई कम्युनीटी ( गुजराती,सींधी,हींदीभाषी,….) जा माडु प रेंता होडा ओप्सनल कोर्स तरीके रखेमें अची सगॅतो. १ थी १० क्लास सुधीजो अभ्यासक्रम पांजा कवि, साहित्यकार ने शिक्षक मलीने लखें त हेनके स्कूल में सखायला कच्छी प्रजा मजबूत मांग करे सगॅती. जॅडीते गुजरात, महाराष्ट्र,…. मे मातृभासा जो अभ्यासक्रम त हुऍतोज.
३ . चेक डॅम, वडा तरां, डीसेलीनेसन प्लांट
कच्छ में घणे सदीयेंथी पाणी जी अछत रोंधी रई आय. छेले ५ थी ६ वरे में वधारेतर सारो वरसाद प्यो आय. ऊद्योगिक विकास प धणे थई र्यो आय. हॅडे में पाणी जो वपरास घणे वध्यो आय नें पाणी जी खपत के पूरो करेला डीसेलीनेशन प्लांट ही धोनीयाभर में उपयोग थीयेंता. धरीया जे पाणी के पीधे लायक पाणी में परिवर्तन करे में अचे त ही ईंडस्ट्री ला करे वपराजे. वरसाद जे पाणी जो ऊपयोग रेसीडेंसीयल एरीया में ज वपराजे. नर्मदा जो पाणी भले थोडो मलधो प हेनमथे निर्भर रोणुं ही कीं सारी गाल न चोवाजे. वडा तरा प भन्या खपें जनमे वरसाद जे पाणी जो संग्रह थियॅ. कच्छ पंढ में आत्मनिर्भर रॅ त अनथी वधारे ब्यो कोरो खपे .
४. वधारे ऐंजीनीयरींग, मेडीकल, वोकेसनल ने ऐग्रीकल्चर कोलेज
कच्छी नवयुवकें के मिणीं क्षेत्रें में सारी संस्थाऐं मे भणेंला मलॅ त कच्छ सारी रीते अना विकसीत थीये. अज कच्छ मे घणें कंपनीयूं कच्छ जे बारनूं सीए, ईनजीनियर, अॅम बी ए,… कम ला बोलायेंती. कच्छमे सरकारके प माडु बारजा रखणा पेंता. पांजा कच्छी युवक वधारे भणी सगें त ही मडे सारे पगार वारीयूं नोकरीयूं पांजे छोकरें के ज मलें. ऐग्रीकल्चर कोलेजें मे भणीं करे पांजा खेडूत वधारे सारी खेती करे सगें.
५. कच्छी भासा के कच्छ मे सरकारी भासा तरीके स्थान :
कच्छ मे अज गुजराती सरकारी भासा तरीके वापरे मे अचॅती . कच्छी भासा मे प सरकारी कामकाज थई सके ही जरूरी आय. कच्छी भासा मे रामायण थी करेने मोबाईल रेडीयेशन जॅडे विसय मथे लेख लखेमे आया अईं त सरकारी कागरीया प भनी सगेंता.
ही पंज कार्य पूरा करेमे जे प अर्चणूं अचिनीयुं हनजो सामनो करेने पांके अगिया वध्यो खपधो. पां मिणीं कच्छीयें के जाती, धर्म के वधारे ध्यान डने वगर ही महत्वजा कार्य पूरा करेमे पुरो योगदान डीणुं खपॅ. तदेज पांजी मातृभूमी कच्छ प्रत्ये पां पांजो फर्ज नभायो ही संतोस पां माणें सगबो.
जय माताजी!
जय कच्छ!
जय
कच्छी माडु टीम

ક્ચ્છીભાષા નૅટજે નજારે

(કચ્છી લેખકકેં લા કરે સારો મોકો : કવિ લાલજી મેવાડા “સ્વપ્ન” જો ઈમેલ થી અચેલ લેખ )
॥ ॐ ॥

“ક્ચ્છીભાષા નૅટજે નજારે” [KBNN] અંતર્ગત આધુનિક જમાનેકે ખ્યાલમેં રખંધે કચ્છીભાષાનેં કચ્છીભાષામેં સર્જન કરીંધલ કવિ-લેખકેંજો સર્જન ધુનીયાંજે છે તૈં પુજાયલા અસીં કચ્છીભાષાજે સર્જકેંજે સર્જનલા વ્યક્તિગત “બ્લૉગ” ભનાય ડીંધાસીં. જુકો કો પણ ઈનકે નૅટતેં નૅરે સગ઼ંધા, તીં તેં મેથે “કૉમેન્ટ” (ચર્ચા) પ કરે સગ઼ંધા, નેં સર્જક પણ નૅટજે માધ્યમસેં તેંકે જભાભ વારે સગ઼ંધા તીં ઉનજો “બ્લૉગ” પ નૅરે સગ઼ંધા.

હી પરસ્પર કવિતા-લેખ જ્યૂં ગ઼ાલીયૂં ભાષાજે પેટારકે પુખતો નેં મુગ઼તો ભનાઈંન્યૂં, તીં કચ્છીભાષાજે સર્જકેં જે વિકાસજે વેંણમેં ગતિ અચીંધી ત અસાંજો હેતુ પાર પ્યો લેખાંધો.

“બ્લૉગ” કીં ન્યારણૂં ? નં બુજંધલ ભાવર ભેંણેંકે અસીં ડિસ વતાઈંધાસીં તીં તિતરો ટૅમ ક તેંનૂં વધૂ ટૅમ અસીં ઇનજો સંચાલન કરીંધા રોંધાસીં, મેડ઼ે મેડ઼ે (સગ઼વડ઼ે) પંજ ડૉ સર્જકેં કે ભેરા કરે ઉનીં મિણીકે બ્લૉગ વતાઈંધાસીં, નેં તેં મથે મિણીં ભેરી ચર્ચા પ કંધાસીં. સર્જક કે નીચેં ડિનલ બ ઠેકાંણેં મિંજા કો પ હિકડ઼ે સિરનામેં તેં પિંઢજો સર્જન હલાય ડીંણૂં પોંધો. હી માત્ર કચ્છીભાષાજી સેવાજો માધ્યમ હૂંધે કો પ જાતજો ચાર્જ સ્વીકારેમેં ક ગ઼િનેમેં નઈં અચે.

૧. હિક કાર્યક્ર્મજા સભ્ય માત્ર કચ્છીભાષામેં સર્જન કરીંધલ જ થિઇ સગ઼ંધા.

૨. સર્જક જ્યૂં ત્રૅ કવિતાઊં – [જેંમેં હિકડ઼ી છાંદસ ઉપરીયાંત ગીત ક અછાંદસ મેં ભનલ કો પ બ રઅનાઊં હૂંણીંયૂં ખપેં]

૩. હિકડ઼ી વાર્તા ક નિબંધ – આંજો સર્જન હથેં લિખલ ત્રૅ પનાં ક ટાઇપ કરૅલા એ ફૉર સાઇઝ જે બ પનેંનૂં જિજો નં હૂંણૂં ખપે, પ્રકાશિત તીં અપ્રકાશિત સાહિત્ય કે પ સ્થાન મિલંધો]

૪. સર્જક કે હિકડ઼ો – [પિંઢજો) પુસ્તક હલાયણૂં, જુકો પાછો નૈં મિલી સગ઼ે. [અસીં ચોં તૅર.]

૫. સંપૂર્ણ ‘બાયોડૅટા’ [ઓરખપત્રક]

૬. સર્જકજો ફોટો [પાસપોર્ટ સાઇઝ]

બાયોડૅટા – ૧. પૂરો નાં અટક સોંત.

૨. બાઇજો નાં.

૩. ઉપનામ. [વે ત]

૪. જન્મ તારીખ.

૫. અભ્યાસ.

૬. મૂર ગામ.

૭. છૉક [હૉબી]

૮. હૅરજો સિરનામૂં [પીન કોડ સોંત]

૯. લેન્ડ લાઇન/મૉબાઇલ નિમર.

૧૦. ઇ-મૅઇલ [વે ત] નિકાં [નીચેં] ઇ મૅઇલજે ખાનેંતેં આંકે કિન નાલેજો [ઇ-મેઇલ-આઇ-ડી] ભનાયણૂં આય તેંજો સૂચન [બ નૂં ત્રૅ નાલા સૂચન કેંણાં]

૧…………………………………૨………………………………૩……………………………….

૧૧. પ્રકાશિત પુસ્તક [સાહિત્ય પ્રકાર તીં પ્રકાશન વરેં સોંત]

૧………………………………………………૨……………………………………………………

૩………………………………………………૪……………………………………………………

[ક તેંનૂં વધૂ વેં ત બે કાગ઼રમેં લિખી હલાયણૂં]

૧૨. પુસ્તકકે મિલલ ઍવૉર્ડ તીં વરેં………………………………………………………………..

જિજી જાણકારીલા – રવિ પેથાણી “તિમિર” ૯૭૨૮૬ ૧૦૨૮૭

લાલજી મેવાડા “સ્વપ્ન” ૮૧૪૧૭ ૭૭૫૯૦ (૦) ૯૭૪૩૦ ૩૫૧૩૩

કાગ઼ર વૅવાર – રવિ પેથાણી “તિમિર” ‘અક્ષર’ ૪, શ્રીજી નગર, અરિયંત નગર રોડ, ભુજ કચ્છ, પીન-૩૭૦ ૦૦૧

LALJI MEVADA – [હી સિરનામૂં અંગ્રેજીમેં કેંણૂં]

(#16/8-1-Gouri Nanjesvara Nilaya : “G” Cross : Avalhalli Main Road : Byataranapura : New Extension : Mysore Road-BANGALORE-560 026)

eid. [ઇ-મૅઇલ આઇ ડી – એકાઉન્ટ ઑપન કરેલાજરૂરી, જેંમેં વર્ડપ્રેસજા કિતરાક મૅસેજ અચેં]

બ્લૉગ – (દા.ત.)www.http://laljimevadaswapna.wordpress.com

બ્લૉગ- www.http://……………………..[જિકીં રખણૂં સે]……………………….wordpress.com

યૂઝર્સ નેઇમ- આંજો નાં.

પાસવર્ડ – (જિકીં વેં સે)

(more…)

ઠારઈ નં ઠારઈ !

[ગજ઼્લ]

સિરઈ જૉઆંણૈ હરેં ચૂપ માર મૂં સારઈ નં સારઈ,
“વિઞાતી” જિંધગી ચૅ મૂં અઞા સારઈ નં સારઈ.

હુવે કો ફાસ ગાડી તૂં પ્રભુ ! ઍડ઼ો લગ઼ેતો,
નિંઢેજી અવડસા કેં તેં કડેં ન્યારઈ નં ન્યારઈ.

સુકી વ્યા બીડ઼ જા નેં પધ્ધર જા ઘા મિડ઼ૅ નીરા.
ઉમેધેંજી ગ઼િધી ધ્રૉસઠ અસીં ચારઈ નં ચારઈ.

મડ઼્ધ જૅડ઼ે મડ઼્ધ જી અખ મિંજા રૂંગો સિરી પ્યો,
વતનજી જાધ ધિલડ઼ેમેં અઞા આવઈ નં આવઈ.

વડી કાલર હુવે ઍડ઼ી “તિમિર” હાલત અસાંજી,
ધુખી પિઈ બે કુરા હિકડ઼ે કુરા ઠારઈ નં ઠારઈ.

[બંધ-લગાગાગા, લગાગાગા,લગાગાગા,લગાગા.]
: રવિ પેથાણી “તિમિર”

आँउ चाँउ : रांध फिटूस

हरिहर
आँउ चाँउ :रांध फिटूस

आँउ: ’भा चाँउ, हि पांजी कच्छी भासा आय बोरी मुडसाईवारी भला’.
चाँउ: ’से त आय प तोके अञ किं खबर पिई’?
आँउ: ’यार, ईं चें त मिडे ता पण सच्ची खबर त अञ पिई’.
चाँउ: ’यार, गारा म चब मंढीने गाल कर’.
आँउ: ’एडो थियो क अञ आँउ मेळावे लाय अचिंधो हो सें तडें हिकडो माडु ओछतो रस्ते विच्च्में छणीने प्यो ने मरी व्यो’.
चाँउ: ’अडे, तो अईंए ज एडो ’भोराळो’ के जेडां विञें तेडांनु मोकाणजा समाचार खणी अचें तो.
पोय कुरो थ्यो? मुडधेके मसाणमें पोजायां क न’?
आँउ: ’न भा, तेस तईं त हिकडा बापा आया ने च्यों क धुनियामें केडा केडा ’विसध्ध’ माडु प्या
अईं.जीवधे त नतो आवडे प मरणुं केडां ईए खबर नती पे. भर रस्तेजे विच्चमें प्या मरें’.
चाँउ: ’पोय’?
आँउ: ’पोय बापाजो दखाडो सुणीने मुड्धो त धिरजीने उभो थ्यो ने चें, बापा माफ कजा भला, भुल थिई वई बापा, ईं चईने मुडधो उथीने बई बाजु रस्ते नीचे विञीं ने सुमी रयो’.

(more…)